Silivri Belediye Başkanı'nın görevden uzaklaştırılması: Süreç nasıl işliyor, seçim ne zaman?

Ne oldu?

Belediye Başkanı Görevden Alma, bir yerel yöneticinin yargı kararı veya idari tasarrufla, geçici ya da kalıcı olarak makamından uzaklaştırılması sürecidir. Silivri Belediye Başkanı Bora Balcıoğlu, yürütülen bir adli soruşturma kapsamında çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Bu gelişmenin hemen ardından İçişleri Bakanlığı, Anayasa'nın 127. maddesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 47. maddesi uyarınca Balcıoğlu'nu geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırdı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, bu işlemin bir ceza değil, yargı süreci devam ederken kamu hizmetlerinin aksamaması için alınan idari bir önlem olduğu vurgulandı. Silivri Belediye Meclisi, 7 Haziran 2025 Cumartesi günü toplanarak belediyeye başkan vekili seçecek.

Neden gündemde?

Bu olay, Türkiye'de uzun süredir tartışılan 'seçilmişlerin görevden alınması' ve 'kayyum atamaları' meselesini yeniden alevlendirdi. Özellikle muhalefet partileri, yargı kararı olmaksızın ya da yargı süreci kesinleşmeden belediye başkanlarının görevden alınmasının milli iradeye müdahale olduğunu savunuyor. Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan daha önce yaptığı açıklamada, yargı kararı olmadan belediye başkanlarının görevden alınmaması gerektiğini, alındığında ise kayyum atanması yerine meclis içinden bir başkan vekili seçilmesinin demokrasiye daha uygun olacağını belirtmişti. Silivri örneğinde sürecin, doğrudan dışarıdan bir kayyum ataması yerine belediye meclisi eliyle yürütülmesi dikkat çekiyor. İktidar kanadı ise yargının bağımsız işlediğini ve suç isnadı ciddi olan hiç kimsenin makamının korunamayacağını ifade ediyor. Konu, yerel seçimlerin üzerinden bir yıldan biraz fazla zaman geçmişken yaşanması nedeniyle siyasi kutuplaşmayı da artırmış durumda.

Bilinmesi gerekenler

Belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılması hukuken iki temel dayanağa sahiptir. Anayasa'nın 127. maddesi, İçişleri Bakanı'na, hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan belediye başkanlarını geçici olarak görevden uzaklaştırma yetkisi verir. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 47. maddesi ise bu yetkinin kapsamını ve usulünü belirler. Buna göre uzaklaştırma, kural olarak yargı kararı kesinleşene kadar geçen sürede kamu hizmetinin düzenli yürütülmesi içindir. Boşalan başkanlık için belediye meclisi kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkan vekili seçer. Seçilen kişinin belediye başkanı olma yeterliliğine sahip olması şarttır. Önemli olan nokta şudur: Görevden uzaklaştırma nihai bir ceza değildir. Eğer yargılama sonunda beraat kararı çıkarsa, başkan görevine iade edilir. Silivri'deki mevcut durumda, belediye meclisinin belirleyeceği isim, Balcıoğlu hakkındaki yargı süreci tamamlanana kadar belediyeyi yönetecek.

Sırada ne var?

Takvim netleşti. Silivri Belediye Meclisi'nin 7 Haziran 2025'te yapacağı toplantıda seçilecek başkan vekili, yargı süreci boyunca tüm belediye yetkilerini kullanacak. Gözler şimdi yargılamanın seyrinde. Eğer Bora Balcıoğlu hakkında mahkûmiyet kararı verilir ve bu karar Yargıtay tarafından onanırsa, görevden alma kalıcı hale gelecek ve Danıştay'ın önüne yeni bir seçim süreci gelecek. Beraat etmesi durumunda ise idari işlem kendiliğinden ortadan kalkacak ve Balcıoğlu koltuğuna geri dönecek. Siyasi cephede ise CHP'nin bu süreci hem hukuki zeminde hem de kamuoyu önünde sıkı takip edeceği, yerel yönetimlerin özerkliği tartışmasını daha da büyüteceği öngörülüyor. Önümüzdeki günlerde diğer siyasi partilerden de konuya ilişkin yeni açıklamalar gelmesi bekleniyor.