Savcı kalp krizi: Adliyede görev başında yaşanan ani ölümler neden artıyor?

Ne oldu?

Savcı kalp krizi, Gebze Cumhuriyet Savcısı Ayhan Uyumaz’ın 14 Kasım 2024 tarihinde bir duruşma esnasında aniden fenalaşarak hayatını kaybetmesiyle Türkiye’nin gündemine oturan bir konudur. 51 yaşındaki deneyimli savcı, duruşma salonunda kalp krizi geçirdi ve yapılan tüm tıbbi müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Adliye koridorlarında büyük bir şok etkisi yaratan bu ölüm, Anadolu Ajansı başta olmak üzere ulusal medyada geniş yer buldu.

Ayhan Uyumaz, meslek hayatı boyunca özellikle organize suçlar ve terör davalarında görev almış, disiplinli ve çalışkan bir hukukçu olarak tanınıyordu. Vefat ettiği duruşmanın detaylarına ilişkin resmî bir açıklama yapılmazken, ilk belirlemeler yoğun stres altında geçirilen bir kalp krizi anını işaret ediyor.

Neden gündemde?

Bu vaka, yalnızca bir kayıp haberi olmanın ötesinde, Türkiye’deki adalet mekanizmasının insani boyutunu gözler önüne serdiği için geniş yankı uyandırdı. Savcı Uyumaz’ın tam da adaleti sağlama sorumluluğuyla görev başındayken hayata veda etmesi, meslektaşları kadar kamuoyunda da derin bir üzüntü yarattı. Sosyal medyada ve hukuk çevrelerinde “Bir savcının kalbi bu kadar yüke dayanamaz” yorumları dikkat çekti.

Olay, benzer trajedileri akıllara getirdi. 2021’de İstanbul’da bir hâkimin duruşma sırasında fenalaşarak vefat etmesi, geçtiğimiz yıllarda çeşitli illerde avukat ve kâtiplerin genç yaşta kalp krizi geçirmesi gibi vakalar, adliye çalışanlarının sessiz bir sağlık kriziyle karşı karşıya olduğunu düşündürüyor. Dosya yükünün rekor seviyelere ulaştığı, duruşma takvimlerinin aylar sonrasına sarktığı bir dönemde bu ölüm, “ihmal edilen meslek hastalıkları” tartışmasını yeniden alevlendirdi.

Bilinmesi gerekenler

Kalp krizi, uzun süreli ve kontrol altına alınamayan iş stresiyle doğrudan ilişkilendirilen bir sağlık sorunudur. Türk Kardiyoloji Derneği’nin verilerine göre, yüksek stres altında çalışan bireylerde kalp krizi riski diğer mesleklere kıyasla iki katına çıkabiliyor. Adliye personeli ise sadece yoğun çalışma saatleriyle değil, karar verme baskısı, tehdit altında hissetme ve sürekli tetikte olma gibi psikososyal risk faktörleriyle baş başa kalıyor.

Ailesinin, mesai arkadaşlarının ve tanıyanlarının ifadelerine göre Ayhan Uyumaz’ın bilinen ciddi bir kalp rahatsızlığı yoktu. Bu durum, “sessiz iskemi” olarak bilinen, belirti vermeden gelişen kalp damar hastalıklarını da akıllara getirdi. Uzmanlar, özellikle 40 yaş üstü yoğun stres altındaki çalışanların, şikayetleri olmasa dahi düzenli kardiyolojik kontrollerini aksatmamaları gerektiğini vurguluyor. Hukuk camiası bu ölüm üzerine, mesleki tükenmişlik sendromunun fiziksel sonuçlarının görünür olmadığını, ta ki bir “ani ölüm” yaşanana dek fark edilmediğini konuşuyor.

Sırada ne var?

Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı ve Türkiye Barolar Birliği, taziye mesajlarında mesleki çalışma koşullarına dikkat çekti. Önümüzdeki günlerde adli yargı çalışanlarının periyodik sağlık taramaları, iş yükünün azaltılması ve psikolojik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi konularının Adalet Bakanlığı bünyesinde yeniden değerlendirileceği tahmin ediliyor.

AK Parti ve CHP’nin hukukçu milletvekilleri de konuyu Meclis gündemine taşıyacaklarının sinyallerini verdi. Uzun vadede ise duruşma aralarının ve adli tatil sürelerinin yapısal olarak elden geçirilmesi, savcı ve hâkim sayısının artırılması gibi çözüm önerilerinin daha yüksek sesle dile getirilmesi bekleniyor. Ayhan Uyumaz’ın ölümü, adliye koridorlarında uzun zamandır hissedilen ama resmi kayıtlara tam yansımayan bir “insan sağlığı” meselesini, geri dönülemez bir acıyla ülkenin gündemine taşımış oldu.