Fildişi Sahili son dakika golüyle tarih yazarken, Türkiye ile ekonomik yakınlaşma hız kazanıyor

Ne oldu?

Fildişi Sahili, Batı Afrika'da yer alan ve 1960 yılında Fransa'dan bağımsızlığını kazanan bir ülkedir. Resmi adıyla Fildişi Sahili Cumhuriyeti, yaklaşık 31,5 milyonluk nüfusuyla bölgenin en kalabalık üçüncü devletidir. Son günlerde ülke, Türkiye gündeminde spor ve ekonomi olmak üzere iki ayrı kulvarda öne çıktı. Spor arenasında Fildişi Sahili Milli Takımı, oynadığı kritik bir maçta Ekvador karşısında 90. dakikada bulduğu golle sahadan 1-0 galip ayrıldı. Bu sonuç, beIN Sports gibi büyük spor kanallarında 'inanılmaz son' olarak nitelendirildi ve Trabzonspor'un Fildişili oyuncusu Christ Inao Oulai'nin yaptığı zafer dansıyla sosyal medyada yankı buldu.

Eş zamanlı olarak, Türk iş dünyası da Fildişi Sahili'ne odaklanmış durumda. Dünya Gazetesi, Türk yatırımcıların ülkedeki fırsatları ele aldığı bir toplantıyı manşetine taşıdı. 2011 yılında sona eren siyasi karışıklıkların ardından istikrara kavuşan Fildişi Sahili, 2012-2023 yılları arasında yıllık ortalama %7,1'lik ekonomik büyüme oranıyla Afrika'nın en hızlı yükselen ekonomilerinden biri haline geldi.

Neden gündemde?

Fildişi Sahili'nin Türkiye gündemine bu kadar yansımasının iki temel sebebi var. İlki, futboldur. Özellikle büyük turnuvalarda alınan son dakika golleri, spor kamuoyunda uzun süre konuşulur. Ekvador maçındaki 90. dakika golü, Hürriyet ve Cumhuriyet gazetelerinin maç özeti ve yayın bilgilerine yoğun ilgi göstermesine neden oldu. Bu tür karşılaşmalar, futbolseverler için Fildişi Sahili'nin sadece bir ülke adı değil, aynı zamanda mücadeleci bir futbol ekolü olduğunu hatırlattı. Trabzonsporlu Christ Inao Oulai gibi oyuncuların bu coşkuyu Türkiye'ye taşıması, ilgiyi daha da canlı tutuyor.

İkinci sebep ise ekonomik diplomasidir. Fildişi Sahili, kakao üretiminde dünya lideri olmasının ötesinde, yeniden inşa sürecinde büyük altyapı ve yatırım projelerine ev sahipliği yapıyor. T.C. Dışişleri Bakanlığı'nın verilerine göre 2002'deki iç savaşla başlayan siyasi kırılganlık dönemi, 2016'da kabul edilen yeni anayasa ile büyük ölçüde sona erdi. Bugün ülke, başkenti Yamoussoukro ve ekonomik başkenti Abidjan'ın dinamizmiyle Türk inşaat, enerji ve tarım şirketleri için cazip bir pazar olarak konumlanıyor.

Bilinmesi gerekenler

Fildişi Sahili, adını tarihsel olarak bir dönem yoğun olarak yapılan fildişi ticaretinden alır. Ancak bugün ülkenin kaderini belirleyen asıl ürün kakaodur. Ülke, küresel kakao arzının yaklaşık %40'ını tek başına karşılar. Resmi dil Fransızca olmakla birlikte, topraklarında Bété, Baoulé ve Dyula gibi 78 farklı yerel dil konuşulur. Bu mozaik yapı, ülkeyi kültürel olarak son derece zengin kılar. Dini yapısı da oldukça çeşitlidir; İslam, Hristiyanlık ve geleneksel animist inançlar bir arada yaşanır.

Siyasi olarak güçlü yürütme yetkilerine sahip bir cumhuriyet rejimiyle yönetilir. 1993 yılına kadar ülkeyi yöneten Félix Houphouët-Boigny, Batılı devletlerle, özellikle de Fransa ile kurduğu yakın ilişkilerle bilinen bir liderdi. Ülke, komşuları Burkina Faso ve Mali'nin aksine, son yıllarda nispeten daha az askeri darbe haberiyle anılıyor. Yine de 2010-2011 yıllarında yaşanan seçim krizi, ülkenin demokrasi sınavlarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.

Sırada ne var?

Kısa vadede Fildişi Sahili'nin sportif başarısının devam edip etmeyeceği izlenecek. Özellikle genç futbolcuların Avrupa liglerindeki performansı, ülkenin uluslararası alandaki görünürlüğünü artıracak. Ekonomi cephesinde ise Türkiye'nin Afrika açılımı kapsamında bu ülkeyle yapacağı ticaret anlaşmaları önem kazanıyor. NTV'de yer alan analizlere göre, Fildişi Sahili'nin düzenlediği yatırım forumlarına Türk iş dünyasının ilgisi giderek artıyor. Abidjan limanının genişleme projesi ve enerji sektöründeki özelleştirmeler, Türk firmaları için somut iş fırsatları sunuyor. Ayrıca, ebola gibi dönemsel sağlık tehditlerine rağmen (son vaka 25 yıl aradan sonra 2021'de görülmüştü), ülkenin sağlık altyapısını güçlendirme çabaları uluslararası iş birliklerine kapı aralıyor.