Ejderha nefesi tehlikesi: Sıvı azotlu atıştırmalık neden ölümcül olabilir?
Sosyal medyada popülerleşen ve ağızdan buhar çıkmasını sağlayan 'ejderha nefesi' atıştırmalığı, içerdiği sıvı nitrojen nedeniyle ciddi yanıklara ve sindirim sistemi hasarına yol açabiliyor.
Bu yazıyı sesli dinle
Ne oldu?
Ejderha nefesi tehlikesi, son dönemde özellikle çocuklar ve gençler arasında hızla yayılan, sıvı nitrojenle hazırlanan renkli atıştırmalıkların yol açtığı ciddi sağlık sorunlarını tanımlıyor. Ağızdan duman veya buhar çıkmasına neden olduğu için ‘ejderha nefesi’ adı verilen bu ürün, tüketildikten sonra eksi 196 derecede tutulması gereken sıvı azotun vücutla teması sonucu yanıklara, doku kaybına ve hatta yaşamı tehdit eden delinmelere (perforasyon) neden olabiliyor.
Neden gündemde?
TikTok, Instagram ve YouTube Shorts gibi platformlarda paylaşılan videolarla gündeme gelen ejderha nefesi, Türkiye’de de sokak satıcılarında ve bazı işletmelerde satılır hale geldi. Gazete ve televizyonlara yansıyan haberlere göre, Endonezya’da 25 çocuğun bu karışımı tükettikten sonra mide yanığı ve zehirlenme şikayetleriyle hastaneye kaldırıldığı, benzer vakaların farklı ülkelerde de görüldüğü belirtiliyor. Uzmanlar, akımın Türkiye’de de yaygınlaştığına dikkat çekerek aileleri ve okulları uyarıyor.
Bilinmesi gerekenler
Ürünün temel tehlikesi, içine katılan sıvı azotun buharlaşma süreci tamamlanmadan yutulması. Sıvı nitrojen, gıdayla tüketildiğinde veya ağız çalkalanırken soluk borusuna kaçması halinde ağız mukozası, yemek borusu ve mideyi anında dondurup derin yanıklar oluşturuyor. Adli Tıp Bülteni’nde yayımlanan bir olgu sunumunda, bu ürünü tüketen bir kişide 5 santimetreyi geçen karın fıtığı geliştiği ve yaralanmanın “yaşamı tehlikeye sokan bir durum” olarak raporlandığı belirtiliyor.
Uzmanlar özellikle şu uyarıları sıralıyor:
- Sıvı azot buharlaşmadan yutulduğunda mide duvarını dondurabilir ve organ delinmesine neden olabilir.
- Diş minesine ve diş etlerine temas eden aşırı soğukluk kalıcı hasar bırakabilir.
- Ürünün buharını solumak solunum yolunda hasara ve astım krizi benzeri tablolara yol açabilir.
- Sokakta denetimsiz satılan bu tür atıştırmalıkların içeriği ve hazırlanma koşulları bilinmediği için risk katlanıyor.
Habertürk’e konuşan hekimler, ağızdan buhar çıkması uğruna bu riske girmenin anlamlı olmadığını vurguluyor ve “Bize ulaşan vakalar var, şükür ki şimdilik büyük facialar yaşanmadı, ancak potansiyel çok tehlikeli” değerlendirmesini yapıyor.
Sırada ne var?
Türk Tabipleri Birliği ve çeşitli sağlık kuruluşları, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı’na çağrıda bulunarak sıvı nitrojenli gıdaların sokakta satışının yasaklanmasını talep ediyor. Belediyelerin zabıta denetimlerini sıkılaştırması beklenirken, okullara ve aile hekimliklerine yönelik bilgilendirme afişleriyle farkındalık çalışmaları başlatıldı. Gözler şimdi, bu tür tehlikeli akımların önünü kesecek daha sıkı yasal düzenlemelerin hayata geçirilip geçirilmeyeceğinde.
Sık Sorulan Sorular
Ejderha nefesi nedir?
Ejderha nefesi, sıvı nitrojenle dondurulmuş veya ıslatılmış mısır gevreği ya da şekerli topların yenildiğinde ağızdan buhar çıkmasını sağlayan tehlikeli bir atıştırmalık akımıdır.
Ejderha nefesi neden tehlikelidir?
İçindeki sıvı azot eksi 196 derece sıcaklıktadır ve buharlaşmadan yutulduğunda ağız, yemek borusu ve midede derin yanıklara, delinmelere ve yaşamı tehdit eden karın içi hasarlara yol açabilir.
Türkiye'de ejderha nefesi vakası görüldü mü?
Uzmanlar Türkiye'de de hastane başvuruları olduğunu belirtiyor. Adli Tıp kayıtlarına giren ve 5 santimetreyi geçen karın fıtığıyla sonuçlanan bir olgu dışında, basına yansıyan güncel hafif yaralanma şikayetleri bulunmaktadır.
Sıvı azotlu gıdaların satışı yasal mı?
Şu an için Türkiye’de sıvı azotun gıdalarda doğrudan kullanımını yasaklayan özel bir mevzuat bulunmuyor; fakat sağlık otoriteleri ve meslek örgütleri bu tür satışların acilen denetim altına alınması için çağrı yapıyor.